Su klorlama alanında ORP'nin önemi
1854'te Londra'da sadece yarım kilometre çapındaki bir bölgede kolera salgını sonucu bir ay içinde 600'den fazla insan öldüğünde bir halk sağlığı acil durumu ortaya çıkmıştır. İngiliz bir doktor olan John Snow, yerel sakinlerle konuşmuş ve bölgedeki kolera oluşumlarını gösteren bir harita oluşturarak salgının kaynağını, dışkıyla kirlenmiş bir kuyudan içme suyu sağlayan umumi bir su pompası olarak tanımlamıştır.
Pompanın kolu çıkarılarak kirlenen kuyunun daha fazla kullanılması engellenmiş ve salgın durdurulmuştur. John Snow, araştırmaları nedeniyle modern epidemiyolojinin kurucularından biri haline gelmiş ve bunun sonucunda insani tüketim için su arıtmanın önemi artmaya başlamıştır.
Savaş sırasında (I. Dünya Savaşı) askerlere temiz içme suyu sağlamak için su arıtma aparatlı kamyon. İlk mobil su arıtma cihazlarının icat edilmesinden bu yana bir asırdan fazla zaman geçti. Gelişmekte olan ülkelerde ve afet bölgelerinde yaşayanların yanı sıra uzak yerlerdeki askeri personel ve işçiler için temiz su sağlamaya devam ediyorlar.
İçme suyu kalitesi açıkça kritik bir halk sağlığı sorunudur. Kuyulardan ve çeşmelerden gelen suyun kalitesine güvenilemiyorsa, o zaman şehirlerde binlerce (veya milyonlarca) insana mikropsuz içme suyu sunmak nasıl mümkün olabilir? Öte yandan, temiz suya her zaman kolayca erişilemeyen kırsal vahşi alanlar ne olacak? Bu soruların cevabı klorlama ile su arıtma prosesinde yatmaktadır.
Klor (Cl2) elemental formunda zehirli bir gazdır. Cl2 suya eklendiğinde, bakteri hücre duvarlarında değişikliklere neden olarak, içindeki proteinleri ve DNA'yı yok etmektedir. Bu, klorun mikroorganizmaları öldürdüğü mekanizma olup, ölene kadar yaşamsal işlevlerini etkileyerek onları hastalık yayamaz hale getirmektedir.
Belediye su sistemlerini dezenfekte etmek için klor eklenmesi, bulaşıcı kolera, tifüs, dizanteri ve çocuk felcine yakalanma riskini en aza indirmektedir. Su klorlama elementer klor gazı kullanılarak yapılabilmek ile birlikte, sıvı sodyum hipoklorit veya katı kalsiyum hipoklorit kullanmak çok daha güvenlidir.
Bu bileşikler, hastalığa neden olan mikroplara saldıran ve klor dezenfeksiyon sürecini daha çok yönlü ve kullanıcı dostu hale getiren kalıntı «serbest klor» üreterek suyu klorlamaktadır.
Klor zehirli bir element olduğu için suya ne kadar eklendiğini kontrol etmenin bir yöntemi var mı diye merak edebilirsiniz. Yükseltgenme-indirgenme potansiyeli (ORP) ölçümü bu konuda güvenilir bir çözüm sunmaktadır.
Su Ürünleri Yetiştiriciliği
Deniz suyunda ORP okumaları 400 mV civarındayken, maden suyunda 250 mV civarında bir değere sahiptir. Kaplıcalar, güzellik merkezleri veya yüzme havuzlarındaki suya benzer şekilde, denizdeki düşük ORP değerleri kontrolsüz mikrobiyolojik aktivite ile ilişkili olabilmekte ve daha yüksek değerler oksidan kontaminasyonu ile ilişkili olabilmektedir. Bu, su ürünleri yetiştiriciliği ve balık yetiştiriciliği operasyonlarında sadece ortamın pH'ına değil, aynı zamanda ORP ölçümüne de özel dikkat göstermesinin bir nedenidir.
